lunes, 12 de enero de 2009

Internetetik ibiliz oso interesgarria iruditu zaidan artikulu bat aurkitu dut ,hemen sindrome de down daukan mutil batek egindako marrazkia ikusten da eta nola espertu batzuek analisia egiten duten.

ANÁLISIS DE UN DIBUJO.

El presente caso corresponde a un dibujo libre realizado por un adolescente de 19 años con síndrome de down.

Lo que haremos será realizar observaciones de pautas formales y de contenido mas destacadas en el mismo y finalmente algunos comentarios respecto a lo observado.

1- se observa un uso expansivo de la hoja, que no solo se llena con dibujos sino también que se completa con escritura.
2- Hay falta de proporción en el tamaño dado a los distintos objetos que componen el dibujo así por ej. la casa es muy grande y los arboles muy pequeños.
3- Simetría negativa en la estructuración de la casa no hay relación parte a todo, y cada parte de la casa no se integra armónicamente sino que se ensambla como un rompecabezas parte a parte.
4- El tamaño de la casa es grande siendo mas alta que ancha .
5- Las formas de los arboles se encuadran dentro de la escala madurativa para el test del árbol como característica de edades tempranas (entre los 4 y 6 años). El tipo de árbol es de tronco soldado (cerrado por arriba y abajo como un compartimento) no hay desarrollo de copa). Tamaño del árbol es micrografico.
6- Se observa respecto a la naturaleza del trazo, déficit de tensión vertical mas que horizontal.
7- Líneas que traspasan su limite
8- Repaso en la casa particularmente el lado derecho (pared y puerta y árbol ubicado en zona inferior izquierdo en su tronco parte derecha también.
9- Es significativa la estereotipia gráfica en numero y tipo de objeto evidenciada por ej. en los siguientes objetos:

· 4 arboles , 3 soles y 3 nubes.

COMENTARIOS DE LO OBSERVADO:

1- Nos da cuenta de una intensa necesidad de comunicación con el ambiente, se trata de personalidades muy demostrativas , lo cual a veces puede recaer en actitudes de invasividad hacia el otro, o de mucha demanda de atención. En este caso se trata de un personalidad muy afectiva y sensible. Siempre que observemos expansividad debemos chequear si además hay signos de agresividad , violencia, en este caso no lo vemos.


2- La falta de proporción denota que el juicio y razonamiento sobre la realidad (juicio y criterio de realidad) no es adecuado, la capacidad de observación es deficitaria, también la proporción nos da cuenta de la imagen corporal que tiene el sujeto respecto de si mismo. Pensemos que al afectar el síndrome de down los procesos cognitivos esta altera en gran medida la relación y percepción del sujeto no solo consigo mismo sino con su medio. Proporción y detalles son dos pautas formales directamente relacionadas con la inteligencia y su operatividad.

3- La falta de simetría es un signo que generalmente se asocia a causas neurológicas u orgánicas de alguna naturaleza, desde lo psicológico la simetría denota una falta de estabilidad interior como que la personalidad no puede unificarse bajo un centro de gravedad (identidad) sino que la misma no funciona como unidad. Ej. un niño o adulto con estas características puede sentir generalmente mucho mas de lo que puede entender, las emociones están mas al descubierto, pero el entendimiento, el autocontrol sobre ellas es deficitario. De ahí la baja tolerancia a la frustración o la dificultad para manejarse frente a situaciones de estrés o cambios mas allá del tipo que fueran.



4- El tamaño grande y particularmente cuando solo se aplica a un contenido o parte de el , en este caso la casa, denota alta emocionalidad, expresividad y necesidad aumentada de reconocimiento del ambiente. Al ser la casa un objeto ligado a la vida familiar, sus comunicaciones internas, el sentimiento de contención o carencia afectivo resultante de estas interacciones, además del mundo interior y las relaciones con el propio cuerpo (esquema corporal mas imagen corporal) veríamos aquí que el sujeto siente una preocupación hacia el modo en que funcionan las cosas en su hogar, que hay conflicto lo vemos también si integramos el tipo de humo, la chimenea grande. Así el tamaño de la chimenea nos denota en que medida se siente o se permite el sujeto expresar sus afectos, emociones, y el humo es el termómetro del clima emocional. Aquí el humo en trazo zigzag doble (lo que es una forma de intentar darle intensidad) denota que hay un clima de tensión, sentimientos de presión familiar (muy inclinado casi acostado a derecha, con desborde (agresividad) y la chimenea que es fuerte la necesidad afectiva que tiene, lo cual vuelve a plantear el mismo conflicto que señalamos entre las numerosos a ventanas y la puerta estrecha del punto 11.


6y 8 El déficit de tensión denota que le cuesta afirmarse en el ambiente que experimenta ansiedad y contradicción (repasos a derecha)


7. las líneas que traspasan su limite denotan dificultada para controlar impulsos, y por ende impulsividad

9. Las estereotipias denotan un rendimiento inferior a la media en lo cognitivo. Bajo nivel de inteligencia 4 arboles , 3 soles y 3 nubes.
JAIOAURREKO DIAGNOSTIKOA
Gaur egun haurra jaio aurretik antzeman daiteke Down Sindromea eta baita kromosomekin lotuta dauden beste irregulartasun batzuek ere. Arlo horretan ere aurrerakada izugarria izan da azken urteotan. Orain dela 20 urte haurra jaiotzen zen unean egiten zen diagnostikoa, hau da, erditu ondoren jakiten zen umeak Down sindromea zuen ala ez; orain ostera, haurdunaldiaren lehen zatian egin daiteke, eta ziurtasun osoarekin gainera.Dena den, esparru horretan egiteko asko dago oraindik. Gaur egun fetuaren inguruan dagoen likidoa ateratzen dute, eta likido horrek dituen zelulen kromosomak aztertzen dituzte Down Sindromea edo bestelako anomaliarik dagoen jakiteko. Bai horrek, bai beste teknika batek, abortu arrisku txiki bat dute, teknika hau amniocentesis deritzo .
Abortua sortzeko arriskua dagoenez eta hau fetuarengan eta amarengan arriskua dakarrelako froga hau ama 35 urte baino zaharragoa bada, aita 50 urtetik gorakoa bada eta familian DS izan duen aurrekaririk izan bada egingo da solik.eta hori eragozteko beste teknika batzuk ari dira praktikan jartzen. Hala, odol analisi sinple batzuekin jakin ahal izango da laster Down Sindromea jasateko arriskua dagoen ala ez.Down sindromearen diagnostikoa garaiz egiteak garrantzi handia duela deritzote adituek, haurdunaldiaren lehen zatian jakiten dutelako haurra nola jaioko den. Egoera zein den aldez aurretik jakitean, gurasoek aukera dute kontzientziatzeko.Era horretako arazo bat pronostikatu ondoren, haurdunaldiarekin segitu ala ez, gurasoen esku geratzen da.
http://content.revolutionhealth.com/contentimages/images-image_popup-pr7_amnio.jpg

GAITASUNAK DESKUBRITU

Inteligentzia ertain (media) batek 100 puntutako balioa hartzen duela jakinda, Down sindromea duten pertsonen inteligentzia 50 eta 60 puntutakoa izaten da. Beti daude salbuespenak bai goranzko norabidean eta bai beheranzkoan.Baina heziketa programa desberdinen bitartez, maila altuagoak lortu ditzakete.Apiatzekoa da badaudela Down Sindromea izanik, unibertsitateko ikasketak egitera heldu diren pertsonak.Bestalde Down sindromea duten pertsonen gaitasun afektibo eta sozialak ez dute inolako arazorik edo trabarik jasaten; izan ere, demostratuta dago pertsona hauek aparteko abilezia dutela harreman sozialetarako. Peñalbak dioenez, "eta deskubritu egin behar dugu hori gizarte zuzenagoa nahi badugu"."Atzeratze mentala duen pertsona bat ikusten dugunean zein jarrera izaten dugun aztertu behar dugu, ea pertsona bat bezala ikusten dugun ala paternalismoz begiratzen dugun" dio Peñalbak, eta adibide garbi bat ere eman digu: "Zinemarako sarrerak erosteko itxaroten gaudenean, Down sindromedun bat aurrera pasatzen bada bere txanda itxaron gabe, esan egin behar zaio itxaron egin behar duela, besteok bezala. Hori da eskatzen dugun jarrera."
Hemen daukazue down sindromearen historia:
HISTORIA
Down Sindromearen inguruan dugun daturik zaharrena, VII. mendetik datorkigu. Garai hartan, Doun Sindromedun gizon batek izan zitzakeen ezaugarri propioak zituen garezur bat aurkitu zuten sajonian.Bestalde, arte lanetan ere ageri dira gaitz horri erreferentzia egiten dioten arte lanak. Besteak beste, "Olmeca" kulturari dagozkion eskultura batzuk Down Sindromea zuten pertsonak erakusten zituzten eta pinturan ere Johua Reynoldsek "Lady Cockburn eta bere semeak" marraztu zuenean, semeetako baten aurpegiko ezaugarriak gaitz hau duen ume batenak direla ematen dute.Hala ere, gaisotasun hau definitu zuen lehenengo pertsona John Langdon Haydon Down izan zen eta1866an eman zuen bere azalpena; baina ez zekien zeintzuk ziren sindrome honen kausak.Hori guztia argitzeko 1958. urtean zientzialari eta mediku gazte batek, Jerome Lejeunek hain zuzen ere, 32 urte zituela, Down sindromea; 21. kromosoma bikotean gertatzen den alterazio bat dela argitu zuen.

jueves, 23 de octubre de 2008

hau da martxa gero


kaixo hau da nire lehen eguna blog mundu honetan.
Barakaldon bizi naiz eta magisterioko UPV-EHU_n ikasten dut.

hau unibertsitateko logoa da.








ZER DA DOWN SINDROMEA?

KROMOSOMA BATEN GORABEHERA
Down Sindromeari buruzko VI. Mundu Biltzarra egin da joan den asteburuan Madrilen. Biltzar horretan ia bi mila aditu elkartu dira azken urteotan irregulartasun kromosomiko horren inguruan izan diren aurrerapausoak aztertzeko. Anomalia hori pairatzen duten pertsonen bizimodua ahalik eta gehien hobetzeko eta sindromea sendatzeko bideak bilatzen lan egiten dutenek izan dute zertaz solastu egunotan. Kontuan hartu behar da Down Sindromeari buruzko azken bilera zientifikoa orain dela lau urte egin zela Orlandon (EEBB).
Down Sindromea zer den deskribatzen hasi zirenetik ehun urte baino gehiago pasatu dira, baina, hala eta guztiz ere, oraindik ez da aurkitu sendatzeko biderik. Nolanahi ere, aurrerapenak handiak izan dira, eta azken hamar urteotan sindromearen inguruko gauza asko jakin dira.
Baina zerk eragiten du Down Sindromea? Gorputzeko zeluletan soberan dagoen kromosoma batek hain zuzen ere. Giza gorputzean 10 bilioi zelula ditugu, eta zelula bakoitzaren muinean 46 kromosoma biltzen dira, 23 bikote alegia. 21. parean bi kromosoma egon ordez hiru daudenean (beraz, 47 kromosoma daudenean) sortzen da Down sindromea.
Adituek oraindik ez dakite zergatik gertatzen den zeluletan irregulartasun hori. Ama zenbat eta helduagoa izan, haurrak Down sindromea izateko aukera gehiago izango ditu (hala erakusten dute datuek) baina harreman hori ez dago oraindik erabat argi. Esan bezala, amaren adinak eragina duela esateko datuak badaude. Munduan jaiotzen diren 700 umetatik batek izaten du anomalia hori, eta zenbat eta ama zaharragoa izan, orduan eta probabilitate gehiago izaten da jaioberriak sindromea izateko: amak 45 urtetik gora duen erditzeetan 40 haurretik batek izaten du.
Euskal herrian Down sindromedun zenbat lagun dagoen ez dakigu zehatz-mehatz. Peñalba Atzegi Gipuzkoako Atzeratuen Elkarteko kideak dioen bezala, "ez delako hain erraza izaten egoera hori onartzea". Gipuzkoan, esate baterako, Atzegik 600 bazkide ditu.
Trisomia 21k (21. zenbakiko bikotean hiru kromosoma izatea) atzerapen mentala eragiten du, baina pertsona batetik bestera alde handia egon daiteke. Hala, pertsona batzuek atzerapen oso txikia izaten dute, nahiz eta Down sindromearen azaleko ezaugarriak izan (altuera txikia, txinatar begiak, gorputz adar laburrak, ezpain txikiak).
Madrilgo biltzarrean down sindromearen inguruan izan diren aurrerapen medikoak aztertu dituzte, baina baita azken urteetan hezkuntza eta gizarte arloan izan diren aldaketak ere. Izan ere, azken arlo honetan oraindik egiteko asko dagoela diote adituek.
Atzerapen mentala izan arren, horrek ez du esan nahi pertsona horiek ezin dutenik ikasi. Aitzitik, Down sindromedunek ikas dezakete, nahiz eta motelago egin. Alde horretatik, haurrak ingurune normal batean hazi behar direla azpimarratzea da biltzarraren helburuetako bat.
AURRERAPAUSOAK ESPARRU GUZTIETAN
Azken urteotan Down Sindromedunen egoera nabarmen hobetu da, aurrerapenak ere asko izan direlako. Aurrerapauso horiek bai osasun arloan, bai gizarteari begira nabaritu dituzte trisomikoek. Kani Peñalba Atzegiko komunikazio arduradunak azaldu digunez, "gaur egun egiten zaien osasun jarraipenari esker, ikusmen arazoak antzematen dira. Haien ezaugarri bat kataratak dira, eta orain dela gutxira arte ez ziren antzematen. Pentsatzen genuen ezin zutela irakurri, eta ez da hala. Ikusteko arazoak dituzte, eta horregatik arazoak dituzte irakurtzeko".
Peñalbak adierazi duenez, metabolismo arazoak ere izaten dituzte, eta "horregatik ematen dute gizentxoak eta traketsak. Pastillatxo batekin metabolismoa ondo jartzeko aukera izaten da, eta hala hobeto hazten dira". Osasun arloan asko aurreratu da, eta ondorioz Down sindromedunen bizimoduak kalitate handiagoa du orain.
Baina aurrerapausoak ez dira osasun arloan bakarrik eman, gizartean ere izan dira aldaketa handiak. Gaur egun ez daude isolatuak, eta hainbat zerbitzu jaso ditzakete. Horren eraginez, askoz hobeto bizitzeko aukera dute, bizitzan ere bultzada bat dutelako. Lehen gurasoei esaten zitzaien haurrari jaten eman beharko ziotela eta kitto. Orain, aldiz, beste perspektiba eta helburu batzuk izan ditzakegu. "Jendeak haiekin bizitzen ikasi du eta onartu egiten ditu, eta horren eraginez haien bizitza askoz normalagoa da eta gainera bizitzeko poztasuna dute "adierazi du Peñalbak.
Aurrerapauso horien guztien adibideak egunero ikus ditzakegula uste du Atzegiko partaideak: "Down sindromedunak ikusten baditugu kalean, konturatuko gara orain askoz argalagoak eta altuagoak direla eta gehienek betaurrekoak erabiltzen dituztela". Horiek pauso garrantzitsuak dira, baina garrantzitsuagoa da Peñalbaren hitzetan "eskoletan integratzen doazela ikustea, kiroldegietara joatea, lagun artean barrezka ikustea eta abar. Bizitzaren kalitatea hobetzen doala erakusten duten adibideak dira".
Gaur egun Down Sindromedun haurrak txikitatik hasten dira eskolan beste haurrekin atera ikasten, eta hori garrantzitsua da haientzat, baina hori baino garrantzitsuagoa da famili giro ona izatea. Atzegiko partaideak dioenez, "gogorra da eta kosta egiten da egoera onartzea"